काठमाडौं, असार १५ – नेपालभर आज राष्ट्रिय धान दिवस तथा दही–चिउरा खाने पर्व हर्षोल्लासका साथ मनाइँदै छ। प्रत्येक वर्ष असार १५ गते मनाइने यस पर्वमा किसानहरू खेतमा धान रोप्दै दही–चिउरा खाएर आफ्नो परम्परा र संस्कृतिलाई निरन्तरता दिइरहेका छन्।
नेपाली समाजमा दही–चिउरालाई शुभ, स्वास्थ्यवर्द्धक र ऊर्जा दिने परिकारका रूपमा लिइन्छ। खेतीपातीमा व्यस्त किसानदेखि विभिन्न पेसा–व्यवसायमा संलग्न नेपालीहरूले पनि आज दही–चिउरा खाएर असार १५ मनाउने परम्परा रहेको छ।
आयुर्वेद तथा आधुनिक स्वास्थ्य विज्ञानका अनुसार दही पाचनका लागि लाभदायक मानिन्छ। शुभकार्य, यात्रा वा नयाँ कामको सुरुआतअघि दहीलाई सगुनका रूपमा खाने चलन पनि नेपाली संस्कृतिको महत्त्वपूर्ण हिस्सा हो।
नेपाल सरकारले वि.सं. २०६२ सालदेखि असार १५ लाई राष्ट्रिय धान दिवसका रूपमा मनाउन थालेको हो। कृषिप्रधान देश नेपालमा धान उत्पादनलाई प्रोत्साहन गर्ने उद्देश्यले यो दिवस मनाइन्छ।
यस वर्ष भने देशका केही क्षेत्रमा पर्याप्त वर्षा नहुँदा धान रोपाइँ अपेक्षाअनुसार हुन सकेको छैन। यद्यपि, कृषि, वन तथा वातावरण मन्त्रालयले आवश्यक रासायनिक मलको पर्याप्त मौज्दात रहेको जनाएको छ।
धान दिवसका अवसरमा किसानहरू असारे भाका गाउँदै, हिलोमा रमाउँदै धान रोप्ने परम्परा अझै जीवित रहेको छ। यो पर्वले कृषि, संस्कृति र नेपाली जीवनशैलीबीचको गहिरो सम्बन्धलाई झल्काउँछ।
